اتریوم اکنون فراتر از یک بلاکچین صرف است و بهتدریج بهعنوان یک «کالای عمومی جهانی» عمل میکند؛ تغییری که، به گفته ویلیام موگیار، نیازمند چارچوبی جدید برای ارزشگذاری است. این دیدگاه در رشته توییتی که اکانت رسمی اتریوم در X منتشر کرد و بر گزارشی از موگیار مبتنی است، مطرح شده است.
به نقل از اکانت رسمی اتریوم در X در تاریخ 23 دسامبر 2025، موگیار میگوید اتریوم رفتارهایی شبیه به کالاهای عمومی جهانی دارد: غیررقابتی در استفاده، غیرقابلمحرومسازی برای مشارکتکنندگان و در عملکرد سیستمساز بودن. او این ویژگیها را با فناوریهای بنیادی مانند اینترنت، GPS و پروتکلهای پایهای مثل TCP/IP مقایسه میکند و تأکید میکند که ارزش واقعی چنین زیرساختهایی اغلب پیش از آنکه بازارها بهدرستی آن را قیمتگذاری کنند، ایجاد میشود.
در گزارش موسوم به “The Internet’s Blueprint for Ethereum: A Public Goods Valuation Framework” موگیار تفاوتهای معماری بین اینترنت و اتریوم را لایهای توصیف میکند. اینترنت عمدتاً بهعنوان یک پروتکل اطلاعاتی عمل میکند، اما اتریوم در حال تبدیل شدن به یک «پروتکل ارزش» است؛ یک لایه تسویه خنثی که روی آن میتوان سیستمهای اقتصادی در مقیاس بزرگ ساخت. از دیدگاه لایهای، لایه پایه هر دو بهصورت کالای عمومی عمل میکنند و امکان مشارکت جهانی را فراهم میسازند، در حالی که لایههای بالاتر محیط تولید کالاها و خدمات خصوصی و فعالیتهای سازمانی و تجاری را میزبانی میکنند.
برای پر کردن خلا روشهای سنتی ارزشگذاری، موگیار سهمحور را پیشنهاد میکند: «ارزش مصادرهشده»، «ارزش جریان» و «مازاد اعتماد». ارزش مصادرهشده متشکل از شاخصهای مالی مرسوم مانند درآمد کارمزد و مدل توکنومیک است. ارزش جریان به سهم اتریوم در جریانهای اقتصادی گستردهتر اشاره دارد؛ مثلاً نقش پلتفرم در اپلیکیشنهای غیرمتمرکز، بازارهای مالی رمزنگاری و استفاده سازمانی. اما نوآوری اصلی این چارچوب در مفهوم مازاد اعتماد نهفته است؛ معیاری که ارزش اقتصادی تولیدشده از کاهش اصطکاک در تراکنشهای بینالمللی را اندازهگیری میکند.
موگیار توضیح میدهد که مازاد اعتماد از طریق کاهش هزینههای تسویه، کاهش هزینههای تأیید، کاهش ریسک طرف مقابل، کاهش تقلب و پایین آمدن سربارهای تطبیق و یکسانسازی دادهها پدید میآید. این چیزی است که گزارش آن را «سود اعتماد» مینامد و بر اساس آن با افزایش وابستگی کاربران و مؤسسات به شبکه، این سود بهصورت ترکیبی در طول زمان افزایش مییابد. از این منظر، اتریوم رقیب مستقیم سایر زنجیرهها نیست؛ بلکه با وضعیت موجود هماهنگی و تسویه بینالمللی رقابت میکند.
پیامدهای این بازتعریف برای سرمایهگذاران، توسعهدهندگان و شرکتها ملموس است. اگر ارزش اتریوم تنها بر اساس میزان تراکنش یا درآمد کارمزد سنجیده شود، بخش مهمی از ارزش زیرساختی و تسهیلکننده آن نادیده گرفته خواهد شد. موگیار و اکانت رسمی اتریوم پیشنهاد میکنند که برای درک ارزش واقعی باید به معیارهای وابستگی (dependency)، جریانها و کاهش نیاز به اعتماد نگاه کرد. این رویکرد میتواند معیارهای تحلیل سرمایهگذاری، شاخصهای پذیرش سازمانی و نحوه گزارشدهی پروژهها را تغییر دهد.
در خاتمه، اکانت رسمی اتریوم در X مینویسد: «اگر میخواهید ارزش اتریوم برای جهان را درک کنید، به وابستگی، جریانها و کمینهسازی اعتماد نگاه کنید. آنجا جایی است که ارزش کالای عمومی تجمع مییابد.» چارچوب پیشنهادی موگیار بیشتر یک دیدگاه مفهومی است تا فرمول قطعی؛ اما برای بازیگران بازار و ناظرین نهادی که بهدنبال سنجش ارزش بلندمدت شبکهها هستند، مسیر فکری جدیدی ارائه میدهد. گزارش کامل ویلیام موگیار تحت عنوان “The Internet’s Blueprint for Ethereum: A Public Goods Valuation Framework” منبع اصلی این تحلیل است.
به این پست امتیاز بدید